گزارش جلسه‌های چهارم و پنجم حلقه نظریه وابستگی در توسعه

گزارش جلسه‌های چهارم و پنجم حلقه نظریه وابستگی در توسعه

جلسات چهارم و پنجم هم بر «توسعه سیاسی» متمرکز هستند. در جلسه چهارم نظریات آلموند و پاول و در جلسه پنجم آراء پای موردبررسی قرار می‌گیرد. آلموند گام مهمی در خروج فهم سیاسی توسعه از سویه‌هایی تک‌بعدی، به منظرهایی چندبعدی دارد.

او توسعه سیاسی را تنها در تمایز ساختاری (که معمول نگاه جامعه شناسان به توسعه است) نمی‌جوید، بلکه سکولاریسم (به معنی دنیوی شدن فرهنگ) را هم لازمه آن می‌داند. او جوامع را به سه دسته بدوی، سنتی و مدرن تقسیم می‌کند. ساختار جامعه بدوی گسیخته و فرهنگ آن محلی است. اما در جامعه سنتی درجه‌ای از تنوع ساختاری همراه بافرهنگ اطاعتی وجود دارد. جامعه مدرن که به‌صورت کامل مجهز به زیربنای سیاسی متنوع است که مناسب فرهنگ مشارکتی است.

ازنظر آلموند کارایی‌های کارکردی نظام به اموری مربوط می‌شود که اداره جامعه را به دنبال دارد و موقعیت اجرایی و زیرساختی دولت را تعیین می‌کند. ازنظر او، کار ویژه تبدیل و استحاله یک نظام سیاسی، فرآیندی است که در آن امواج تقاضا و حمایت که از محیط به‌نظام می‌رسد، به تعمیمات مؤثر بر کل جامعه تبدیل می‌شود. کار ویژه تطبیق، سازوکار عضوگیری سیاسی و تربیتی برای نظام سیاسی در رشته‌های تخصصی مختلف است. نهادهایی که در انجام وظایف خود تخصصی عمل کنند، (همانند خانواده، مدرسه و رسانه)، در این کار ویژه نظام سیاسی قرار می‌گیرند.

در جلسه پنجم آراء لوسین پای بررسی می‌شود. لوسین پای توسعه سیاسی را فرآیند حل بحران‌های ناشی از تنش و گسیختگی جامعه نوگرا تعریف می‌کند. نگاه او کامل معطوف به بحران‌های پیش روی جامعه توسعه‌گراست و با زیربنایی هابزی، به‌دوراز تعلقات ارزشی خاص مدرن، تاریخ اروپا را محور ارزیابی بحران‌های پیش روی جامعه قرار می‌دهد و حاکمان را مسئول حل این بحران‌ها می‌خواند. او پنج بحران را پیش روی توسعه سیاسی برمی‌شمرد: ۱) بحران هویت ۲) بحران مشروعیت ۳) بحران مشارکت ۴) بحران توزیع و ۵) بحران همبستگی و نفوذ. ازنظر پای انباشت یا هم‌زمانی بحران‌های پنج‌گانه پیش روی توسعه، نظام سیاسی را با مشکل روبه‌رو می‌کند. از این تعریف، نگاه هابزی پای به عرصه سیاسی مشهود است به‌گونه‌ای که حتی برای ظاهر دموکراسی هم‌ارزشی قائل نیست. او نگاه انباشتی به تاریخ هم ندارد و جوامع مدرن را هم درخطر سقوط می‌داند، به شرطی که به حل بحران‌های پیش روی خود نیندیشند. همه دغدغه اهل قدرت باید این باشد که از هم‌زمانی و بدتر از آن، انباشت بحران فرهنگی هویت، بحران سیاسی مشروعیت و مشارکت، بحران اقتصادی توزیع و بحران اجتماعی همبستگی و نفوذ، جلوگیری کنند. وی برای فهم وضعیت توسعه جوامع، سه شاخص برای سنجش توسعه سیاسی جامعه پیشنهاد می‌دهد: برابری، کارایی و توان پاسخ‌گویی، تمایزگذاری و تخصصی شدن ساختارها.

#توسعه#لوسین_پای#پاول#آلموند#علوم_انسانی_و_توسعه#اندیشکده_مهاجر