گزارشی از جلسه اول حلقۀ مطالعاتی فلسفۀ تکنولوژی در ترم زمستان

گزارشی از جلسه اول حلقۀ مطالعاتی فلسفۀ تکنولوژی در ترم زمستان

این جلسه با محوریت دو کتاب دنبال  شد، دربارۀ اینترنت اثر فیلسوفِ آمریکایی هیوبرت دریفوس[۱] و رمان فرانکنشتاین اثر مری شلی[۲]. هر دویِ این آثار را می‌توان در زمرۀ آثارِ منتقدِ تکنولوژی به‌حساب آورد. البته در این جلسه به دلیل عمیق شدن مباحث متأسفانه به رمان فرانکنشتاین پرداخته نشد  و فقط در مورد کتاب دریفوس بحث و بررسی صورت گرفت.

دریفوس یکی از برجسته‌ترین مخالفان هوش مصنوعیِ قوی می‌باشد. توضیح آنکه هوش مصنوعی می‌تواند به دو صورت مطرح شود:

هوش مصنوعی قوی:

در اینجا ادعا آن است که می‌توان ماشین‌هایی متفکر ساخت؛ یعنی هوش مصنوعی در آینده به نقطه‌ای خواهد رسید که توانایی ساختِ رایانه‌هایی اندیشمند را پیدا می‌کند که قادر به فکر کردن و فهم معنا هستند.

هوش مصنوعی ضعیف:

در اینجا ادعا آن نیست که می‌توان با هوش مصنوعی رایانه‌هایی اندیشمند تولید کرد، بلکه می‌توان ماشین‌هایی ساخت که دقیقاً می‌توانند از انسان تقلید کنند، آن‌چنان‌که تفاوت آن‌ها را نتوان تشخیص داد.

از منظر دریفوس هوش مصنوعیِ قوی امکان‌ناپذیر است. استدلال اصلی دریفوس که در کتابِ دربارۀ اینترنت آن را دنبال می‌کند آن است که ضرورتاً بخشی از معنا به بدنمندیِ انسان‌ها بازمی‌گردد و ازآنجاکه در جهان مجازی انسان‌ها بدنِ مادیِ خود را از دست می‌دهند، ضرورتاً بخشی از معنا را هم از دست می‌دهند. او در سرتاسر کتاب همین ایده را پرورش می‌دهد. در فصل اول نشان می‌دهد که به دلیل همین نابدن‌مندی، توسعۀ موتورهای جست‌وجویِ معنایی امکان‌ناپذیر است و در فصل دوم بحث می‌کند که به همین دلیل – نابدن‌مندی- نظامِ آموزش از راه دور امکان‌ناپذیر است.

البته دوستان شرکت‌کننده در حلقه مناقشاتی در این دعاویِ دریفوس داشتند، ازجمله اینکه بخشی از مشکلاتِ مورداشارۀ دریفوس تا حدودی حل‌شده‌اند. ازآنجاکه این کتاب در سال ۲۰۰۱ به نگارش درآمده[۱] این قبیل مناقشات چندان دور از انتظار نیست؛ اما آنچه اهمیت دارد اینکه نقدِ بنیادین دریفوس چیزی است که حتماً باید در نظر گرفته شود.

 

 

#دریفوس#شلی#فلسفه_تکنولوژی#اخلاق_و_فناوری

 

 

[۱]  ویرایش دوم کتاب در سال ۲۰۰۸ منتشر شده که هنوز ترجمه نشده است.

[۱] Hubert Dreyfus (1929-)

[۲] Mary Wollstonecraft Shelley (1797 – 1851)

متن شما