معرفی کتاب « کتاب بدن‌ها در فناوری »

حسین تاجمیر ریاحی / عضو کارگروه اخلاق و فناوری / دانشجوی دکتری فلسفه علم

معرفی کتاب « کتاب بدن‌ها در فناوری »

کتاب  بدن‌ها در فناوری  دربرگیرنده  آخرین تلاش‌  دن آیدی، فیلسوف  فناوری برجسته، برای درک فناوری از منظری پدیدارشناختی است. آیدی در همه کار‌هایش از موریس مرلوپونتی و مفهوم «بدن-سوژه» او استفاده کرده است.

مفهومی که بیان می‌کند ما به‌عنوان سوژه‌ها، بدن مند هستیم. به همین دلیل و به شکلی ناگشودنی وجود ما «در جهان » است که معنا می‌یابد. این رابطه غیرقابل‌تقلیل میان بدن و جهان یگانه سرچشمه معنا است. آیدی کتاب خود را با این فهم آغاز می‌نماید اما او به‌سرعت دو طریق دیگر را برای تولید معنا خارج از این مسیر اولیه شناسایی می‌کند. بُعد دوم از معنا برساخته‌ای فرهنگی / اجتماعی است که برآمده از مواجه ما با دیگر بدن-سوژه‌ها در جهان است. و بُعد سوم از معنای بدنمندانه جایی است که بدن‌های پدیداری و اجتماعی،  با فناوری تلاقی می‌یابند و این دقیقاً محدوده‌ای است که آیدی در این کتاب به کندوکاو درباره آن می‌پردازد.
ازنظر آیدی ما در حال تجربه نمودن جهان به‌وسیله فناوری هستیم، اما زمانی که به سیر تاریخ تحول فناوری بنگریم همواره با یک سائق آرمانشهرانه مواجه می‌شویم. سائقی که بیان می‌کند فناوری در حال کمک به ما برای غلبه بر محدودیت‌های انسانی ماست، چیزی که باعث می‌گردد فناوری به بت ما تبدیل گردد. این سائق آرمانشهرانه «فانتزی‌های تکنیکی» ای را تولید می‌کند که  مدعی‌اند فناوری به بدن ما «دسترسی» فراخ‌تری در جهان خواهد داد. ازنظر آیدی این فانتزی‌های تکنیکی پیش از دوره‌ مدرن نیز وجود داشته است، اما در دوره پسا مدرن بسیار پیش رفته است به‌نحوی‌که مبنایی برای واقعیت مجازی گشته است، چیزی که حتی به خود واقعیت فی‌نفسه ترجیح داده می‌شود. به‌طور خلاصه، آیدی علاقه‌مند‌است تا دریابد چگونه درک ما از بدنمندیمان  از طریق فناوری‌های  نوین تغییر می‌یابد.

این کتاب شامل چهار بخش است. در بخش اول تصویری از طرق گوناگونی که فناوری بر بدنمندی ما تأثیر دارد و همچنین چگونگی تغییر تجربه ما از جهان به‌وسیله آن  ترسیم می‌گردد. در اینجا آیدی از  دوگانه واقعی/مجازی استفاده می‌کند و به توسعه رویکرد خود از پدیدارشناسی بدنمندانه (جایی که فناوری توانایی‌های ادراکی بدن ما را تصحیح و تقویت می‌کنند)  و پدیدارشناسی غیربدنمندانه( جایی که فناوری بدن را تصویر یا عینی سازی می‌کند) می‌پردازد . آیدی به‌طور خاص به مفهوم غیربدنمندی علاقه‌مند‌است زیرا که مبنایی برای مفهوم بدن مجازی است.  بدن مجازی امری است که امروزه توسط بسیاری از فناوری‌ها ایجاد می‌گردد. در بخش  2 آیدی به طرقی می‌پردازد که ابزار‌های علمی به شکل سنتی منجر به ایجاد یک حالت تصویرگرانه می‌شوند. آیدی تصدیق می‌کند که چنین حالت تصویری این امکان را برای علم فراهم کرده که هرمنوتیک غنی از پدیده‌های فیزیکی به دست دهد اما او استدلال می‌کند که درنهایت آن برساخته جامعه است.  لذا شواهد علمی عموماً به طریقی که در آن‌ها بدن‌های مجازی از اهمیت بیشتری داشته باشند صورت‌بندی می‌شوند تا بدن‌‌های موقعیت مندِ درون جهان.
بخش ۳ کتاب به اولویت بدن‌های موقعیت مند در برابر بدن مجازی اختصاص دارد. این بخش به دیالوگ با محققان رشته مطالعات علم  اختصاص دارد  که شامل افرادی همچون اندرو پیکرینگ (
Andrew Pickering ) دانا هاراوی (Donna Haraway ) و برونو لاتور (Bruno Latour) می‌گردد. در بخش چهارم آیدی نسبت  ایده بدن‌های موقعیت مند را با فلسفه تکنولوژی عام‌تر خود نشان می‌دهد. آیدی درنهایت  استدلال می‌کند اگرچه تلاش برای کنترل عقلانی حجم عظیم توسعه تکنولوژی کج‌روی است، می‌توان با در نظر گرفتن اهمیت  موقعیت مندی انسان که مبنای فعالیت تکنیکی در هر دو سطح تحقیقات و کاربرد‌ها است به فرآیند توسعه فناوری ورود کرد و تغییرات هنجاری لازم را به وجود آورد .

درباره نویسنده:
 دن آیدی فیلسوف علم و فناوری و یک پساپدیدارشناس است. در ۱۹۷۹ او کتاب تکنیک و پرکسیس را نوشت که معمولاً به‌عنوان اولین کار فلسفه تکنولوژی در آمریکای شمالی شناخته می‌شود. آیدی استاد فلسفه دانشگاه نیویورک در بروک است. آیدی نویسنده ۱۳ کتاب و ویراستار تعداد زیادی دیگر کتاب است.‌ تعقیب تکنو-علم(۲۰۰۳)، بدن‌ها در فناوری (۲۰۰۲) گسترش هرمنوتیک: تصویرگرایی در علم(۱۹۹۸) و پسا پدیدارشناسی (۱۹۹۳) نمونه‌هایی از آثار او هستند.

 

کتابشناسی :

 

Title:  Bodies in Technology /Volume 5 of Electronic mediations

Author:         Don Ihde

Publisher:    U of Minnesota Press, 2002

ISBN:            0816638462, 9780816638468

Length:         155 pages

 

متن شما