گزارشی از جلسه دوازدهم حلقه تخصصی اخلاق و فناوری

کارگروه اخلاق و فناوری / اندیشکده مهاجر

گزارشی از جلسه دوازدهم حلقه تخصصی اخلاق و فناوری

جلسه دوازدهم از حلقه تخصصی کارگروه اخلاق و فناوری در تاریخ هشتم اسفندماه برگزار شد و پس از بحث و بررسی پیرامون مسائل ستادی کارگروه، آقای صفدری ادامه کتاب لوچیانو فلوریدی را ارائه کردند

فلوریدی در فصل ۷ نظریۀ خود را برای حل مسئله‌ی پیدایش معنا پیشنهاد می‌دهد. او برای این کار ابتدا یک معناشناسی جدید به نام معناشناسیِ کّنش‌بنیاد[۱] ارائه می‌دهد که در آن معنا نه از بازنمایی یا مقوله‌بندی که از کنش و حرکت به وجود می‌آید. او برای حل مسئلۀ مبنادهی دو سطح برای پردازش داده‌ها و نهایتاً معنادار کردن آن‌ها در نظر می‌گیرد. سطح اول که در آن صرفاً داده‌های خامِ حسی جمع‌آوری می‌شوند و سطح دوم که این داده‌ها را طی یک فرآیند تکاملی معنادار می‌کند. 

 سپس آقایان ریاحی و خلیلی به ارائه مشترک و مباحثه‌ی ادامه فصل دوم کتاب فربیک پرداختند که خلاصه آن بدین شرح است:

گام آخر این فصل مربوط به بررسی و نقد مقاله پیتر اسلاتردیک با عنوان «قوانین باغ‌وحش انسانی» است. برای فربیک این مقاله و مقاله در باب انسان‌گرایی هایدگر هر دو نقد انسان‌گرایی‌اند اما در دو جهت معکوس. درحالی‌که هایدگر تلاش می‌کند بگوید اومانیسم به بخش حیوانی ، تعریف حیوان ناطق از انسان بیش‌ازاندازه توجه دارد و جنبه زبانی که اساس هویت انسان است را نادیده می‌گیرد، اسلاتردیک معتقد است جنبه بدنی انسان و پیوند او با عالم طبیعت و مادی در اومانیسم به حداقل رسیده است. ازنظر اسلاتردیک اومانیسم همواره در طی تاریخ با رسانه‌های زبانی خود بر انسان اثرگذاری داشت و فهمی از هویت انسان به‌خصوص در جنبه res cognita  ایجاد می‌نمود درحالی‌که پیشرفت تکنولوژی‌ها مانند  بیوتکنولوژی به ما کمک می‌کند معنای انسانیت به‌مثابه  res extenaرا نیز متعین سازیم. به دیگر سخن با مهجور شدن رسانه‌های زبانی مدرنیته ، ما به‌زودی با این سؤال روبرو خواهیم شد که چگونه با رسانه‌های مادی مثل تغییرات بیو تکنولوژی دست به تغییر انسان بزنیم. برای فربیک کار اسلاتردیک ازاین‌جهت مهم است که دوگانه مدرن سوژه و ابژه در هم می‌شکند، زمانی که صحبت از تأثیر محیط مادی و شرایط تولد در معنای انسانی می‌کند. اما برای او این امر بسنده نیست چراکه او معتقد است – همان‌طور که در مثال سونوگرافی نشان داده- نه‌تنها بیوتکنولوژی بلکه تمام مصنوعات تکنیکی به‌صورت درهم‌تنیده با سوژه انسانی سوال‌های اخلاقی و موقعیت‌های جدید برای ما ایجاد می‌کنند و بر ما اثرگذاری دارند. بدین ترتیب به نظر می‌رسد چهارچوب اخلاقی غیر انسان محورانه مدنظر فربیک باید مبتنی بر متافیزیکی اقامه گردد که در آن انسان و غیر انسان به شکلی درهم‌تنیده یکدیگر را برسازی می‌نمایند.

(خلاصه این بخش از کتاب فربیک: به قلم آقای حسین ریاحی)

 

#اخلاق_و_فناوری#تکنولوژی#فلوریدی#اندیشکده_مهاجر

 


[۱] Action-based semantics