از نچرالیسم تا هستی‌شناسی اسلامی

از نچرالیسم تا هستی‌شناسی اسلامی

پروژه از نچرالیسم تا هستی‌شناسی دینی، در سه فاز محتوایی بنا دارد با نقد نچرالیسم که جهان‌بینی غالب در فضای فلسفی امروز دنیاست، گامی به‌سوی احیای الهیات طبیعی برداشته و در گام نهایی با ترکیب مقدمات علمی و عقلانی با هستی‌شناسی دینی برگرفته از متون و سنت اسلامی از هستی‌شناسی دینی در فضای آکادمیک و فلسفی روز دنیا دفاع نماید.

درحالی‌که بسیاری فیلسوفان تحلیلی متأسفانه پروژه فلسفی خود را گسترش نچرالیزم در همه‌ی ابعاد معرفت قرار داده‌اند، برای انسان خداباور و جامعه دینی که تعهد به بستر عقلانی و فلسفی دارد، شناخت این پروژه و نقد عقلانی آن از اهمیت و ضرورت بسیاری برخوردار است. متأسفانه فضای معرفتی جهانی، در حوزه شناخت گرایش به نچرالیسم داشته و در بهترین حالت مواجهه‌اش با امر دینی مواجهه‌ای ایمان گروانه خواهد بود، و آنچه در این میان اهمیت محوری خواهد داشت، الهیات طبیعی است، حوزه‌ای که از خداباوری و جهان‌بینی دینی نه بر اساس متون دینی و وحیانی که بر اساس شواهد و دلایل همگانی دفاع می‌نماید.
درحالی‌که در مغرب زمین، فیلسوفان خداباور متوجه این مسئله اساسی شده‌اند و کارهای ارزنده‌ای در این راستا از نقد نچرالیسم تا دفاع از الهیات طبیعی و نهایتاً دفاع از هستی‌شناسی دینی که عموماً در میان ایشان مایه‌های مسیحی دارد، انجام داده‌اند، این مسئله در جامعه‌ی اسلامی کمتر موردتوجه و پرداخت قرار گرفته است. البته خوشبختانه به علت نزدیکی ارکان اساسی ادیان ابراهیمی بخش قابل‌توجهی از آثار و تلاش‌های فلسفی فیلسوفان خداباور غربی مورداستفاده جامعه اسلامی نیز خواهد بود هرچند متفکر و فیلسوف خداباور مسلمان باید در مورد وجوه تمایز هستی‌شناسی اسلامی و سایر هستی‌شناسی‌های دینی دقت نظر داشته باشد.
به‌هرروی این پروژه در سه فاز به سراغ موضوعات کلیدی موجود در فضای آکادمیک و فلسفی روز دنیا می‌رود و در فاز نخست با نقد مبانی جهان‌بینی نچرالیستی بستر را برای امکان الهیات طبیعی فراهم می‌سازد و در گام بعد با تکیه بر دلایل و شواهد همگانی از جهان‌بینی خداباورانه و الهیات طبیعی دفاع می‌نماید و در گام نهایی با ترکیب آنچه در فاز دوم و الهیات طبیعی به‌دست‌آمده با هستی‌شناسی برآمده از متون دینی، گامی در جهت تنقیح و تبیین هستی‌شناسی اسلامی برخواهد داشت.

 

موضوعات کلیدی در سیر از نچرالیسم تا هستی‌شناسی دینی:

۱٫     Naturalism:

۱٫     Physicalism

۲٫     Materialism

۳٫     Scientism

۴٫     Empiricism

۵٫     Reductionism

۶٫     Positivism

۷٫     Darwinism

۸٫     Functionalism

۹٫     Methodological Naturalism

۱۰٫ Physical Closure

۱۱٫ Determinism

۱۲٫ Multiverse

۱۳٫ Chance

۱۴٫ Externalism

۱۵٫ Pragmatism

۱۶٫ Artificial Intelligence

۲٫     Natural Theology:

۱٫     Teleology

۲٫     Design

۳٫     Consciousness

۴٫     Mental Causation

۵٫     Free Will

۶٫     Emergentism

۷٫     Dualism

۸٫     Pan psychism

۹٫     Metaphysics 

۱۰٫ Laws of Nature

۱۱٫ Rationality

۱۲٫ A priori Knowledge

۱۳٫ Intuition

۱۴٫ Morality

۱۵٫ Mathematics

۱۶٫ Language

۱۷٫ Modality

۱۸٫ Psychology & Parapsychology

۱۹٫ Religious/Mystic Experience

۲۰٫ Creativity

۳٫     Islamic Ontology:

۱٫     Personal/Impersonal God

۲٫     Pantheism/Pan Atheism/Theism

۳٫     General Divine Action

۴٫     Special Divine Action & Miracles

۵٫     Fatalism

۶٫     Causation & Determinism

۷٫     The Problem Of Evil

۸٫     Free will(God and human)

۹٫     Foreknowledge

۱۰٫ Dualism and Physicalism

 

 

 

 

متن شما