اخلاق و فناوری

مقدمه‌ای بر اخلاق رباتیک اثر پاتریک لین

به عصر انقلاب رباتیک خوش‌آمدید. مقصود از این اصطلاح و آنطور که در قطعات ادبی و فیلم‌ها به این موضوع پرداخته شده، شورش ربات‌ها نیست؛  (more…)

هاوکینگ و هوش مصنوعی

 استیون هاوکینگ فیزیکدان انگلیسی چند روزی است که دیگر در قید حیات نیست. این روزها درباره افکار علمی و فلسفی این دانشمند بحث و گفتگوهایی شکل گرفته است ولی وجهی از نگرانی ها و دغدغه های او مورد توجه جدی مطبوعات ایرانی قرار نگرفته است

 (more…)

آیا نمی‌توانیم بگوییم فلان خودرو اسلامی است و آن‌یکی نیست؟

رئیس‌جمهور چندی پیش در سی‌ویکمین جشنواره خوارزمی درباره علم، فناوری و دانشگاه سخنرانی کرد. این سخنرانی، که می‌توان آن را بیانگر موضع رسمی دولت (و چه‌بسا حاکمیت) درباره موضوعات طرح‌شده دانست، وجوه مختلفی داشت که شاملِ اقتصاد دانش، رابطه دانش و آزادی، رابطه علم و فناوری و دین و غیره می‌شدند. 

View Result

آیا فیلترینگ اخلاقی ست ؟

فیلترینگ تلگرام بحث درستی یا نادرستی فیلترینگ را باری دیگر مطرح کرده است. بحثی که اگرچه مسالۀ بومی کشور ماست، توجهی جدّی بدان نمی‌شود.

View Result

پرسپکتیو، تکنولوژیِ کفرآمیز !

نگاهی به رمانِ نام من سرخ از منظر فلسفۀ تکنولوژی

View Result

گزارش یک جشن !

گزارشی مختصر از اولین کنگرۀ بین‌المللی اخلاق در علوم و فناوری

View Result

بررسی کتاب « ماشین‌های اخلاق‌مدار: آموزشِ خیر و شر به ربات‌ها »

این اثر در حوزۀ اخلاق ماشینی[۱] قرار می‌گیرد. اخلاق ماشینی حوزۀ مطالعاتیِ نسبتاً نوظهوری است که ذیل اخلاقِ هوش مصنوعی به وجود آمده است.

View Result

اخلاق زیست‌محیطی – مصاحبه با دکتر احمد عابدی سروستانی

بحران زیست‌محیطی از انضمامي‌ترين معضلاتي است كه بشر امروز با آن مواجه است. اين معضل باعث گرديده تا انديشمندان به فكر بازخواني نسبت انسان و .طبيعت و بررسي بايدها و نبايدها متناسب با شرايط كنوني بيفتنداخلاق زیست‌محیطی حوزه نوظهوری است كه در آن موضوعاتي ازاین‌دست موردبحث و بررسي قرار مي‌گيرد.

View Result

تکنولوژی بدیل و تکنولوژی دینی

مصاحبه با دکتر مصطفی تقوی استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف

View Result

تکنولوژی و عواقب آن

مصاحبه با پروفسور اندرو فینبرگ  استاد دانشگاه  سیمون فریزر کانادا در حاشیه همایشی ملی  «فرهنگ و تکنولوژی» 

View Result

گزارشی از سمینار اخلاق و فناوری

سمینار « اخلاق و فناوری» به همت اندیشکده مهاجر و با همکاری معاونت فرهنگی دانشگاه صنعتی شریف روز دوشنبه اول خردادماه در آمفی‌تئاتر انجمن فارغ‌التحصیلان دانشگاه صنعتی شریف برگزار گردید. 

View Result

گزارشی انتقادی از نشست‌ فلسفه تکنولوژی : هایدگر به‌مثابه گشتل !

شنبه دوم اسفندماه هزار و سیصد و نودوپنج بود که  برای شرکت در نشست فلسفه تکنولوژی به تالار کمال دانشکده ادبیات دانشگاه تهران رفتم. امید داشتم که این نشست تصویری از وضعیت فلسفه تکنولوژی در ایران را  برای من مجسم کند، این امید محقق شد اما تصویر چندان دلپذیر نبود.

View Result

« فرصت در انسخده » ، روایتی از یک فرصت مطالعاتی

جناب آقای محمد نمازی، دانشجوی دکتری فلسفه علم دانشگاه شریف، در برنامه‌ای که اخیراً به همت کارگروه اخلاق و فناوری اندیشکده مهاجر در سالن سمینار گروه فلسفه علم برگزار شد به ارائه تجربیات خود از فرصت مطالعاتی‌شان در دانشگاه توئنته کشور هلند پرداختند.

View Result

گزارشی از همایش فصلِ وصل

سومین اجلاس ملی فعالین شاخص جبهه فضای مجازی انقلاب اسلامی با نام فصل وصل  در مشهد مقدس برگزار شد. ابوطالب صفدری یکی از اعضای کارگروه اخلاق و فناوری که از شرکت کنندگان در این اجلاس بود، گزارش می دهد.

View Result

کربلا در کربلا می‌ماند اگر «واقعیتِ مجازی» بود

به تازگی در کشور دانمارک گروهی از جوانان شیعه اقدام به طراحی و توسعۀ برنامۀ واقعیتِ مجازیِ کربلا کرده‌اند.

View Result

تحلیلی از همایش «فلسفه در مواجهه با فضای مجازی»

فلسفه اسلامی تا چه حدی می‌تواند به تحلیل مفاهیم جدید کمک کند؟

View Result

فناوریِ باز و دشمنانش

چرا فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات در ایران کارایی لازم را نمی‌توانند داشته باشند؟ //  پرنده ای که نداند آزادی چیست از باز ماندنِ درِ قفسش سرما می‌خورد…

View Result

لطفاً چند بسته زیارت…!

بورگمان در کتاب "فناوری و سیرتِ زندگیِ معاصر[۱]" تحلیل درخشانی از پیامدهای عمیق هستی‌شناسانۀ فناوری ارائه داده و آن را برای فهم وضعیت انسان معاصر به کار می‌بندد. محور اصلیِ تحلیل‌های او را دو مفهوم مصرف‌گرایی[۲] و فعالیت‌های کانونی[۳] تشکیل می‌دهد. در ادامه به‌طور مختصر با این دو مفهوم آشنا شده و از آن‌ها برای

View Result

گل یا پوچ؟

پوچی یا نهیلیسمْ[۱] برخلاف نامش که شاید کمی مرموز و پیچیده به نظر بیاید اصلاً پدیدۀ عجیب‌وغریبی نیست. دست‌کم در روزگارِ ما. روزگاری که به نحو غیرقابل تشخیصی با پوچی به‌هم‌پیچیده است. اصلاً لازم نیست تا دست به دامنِ استدلال‌های پیچیدۀ فلسفی شویم تا بتوانیم این پوچیِ دامن‌گیر را نشان دهیم.

View Result

داستان یک اشتباه : چرا هدایت تحصیلی به هدایت تحمیلی تبدیل شد؟

در تمام نظریه‌های اخلاقی که اخلاق تکنولوژی و نیز اخلاق فاوا ذیل آن قرار می‌گیرند، یکی از مباحث مهم و جدی، حل ناسازگاری‌ها و تعارضات اخلاقی‌ است. به‌عبارت‌دیگر موقعیت‌های فراوانی وجود دارد که در آن‌ها با تعارض یک یا چند ارزش اخلاقی مواجه ایم و باید سعی کنیم تا برون‌رفتی برای آن‌ها بیابیم.

View Result

معرفی کتاب « تبعات اجتماعی نانو فناوری »

پیشرفت‌ها در علوم و فناوری‌های نانو وعده تأثیرات شگرفی را بر سلامت، ثروت و صلح جهانی در دهه‌های آینده می‌دهد.

View Result

معرفی کتاب « کتاب بدن‌ها در فناوری »

کتاب  بدن‌ها در فناوری  دربرگیرنده  آخرین تلاش‌  دن آیدی، فیلسوف  فناوری برجسته، برای درک فناوری از منظری پدیدارشناختی است. آیدی در همه کار‌هایش از موریس مرلوپونتی و مفهوم «بدن-سوژه» او استفاده کرده است.

View Result

معرفی کتاب «اخلاق دغدغه های محیط زیستی»

کتاب «اخلاق دغدغه های محیط زیستی»  (The ethics of Environmental concern) اثر رابین اتفیلد (Robin Attfield) یک اثر کلاسیک در حوزه اخلاق محیط زیست محسوب می شود.

View Result

معرفی کتاب «اخلاق نورو»

علوم اعصاب به شکلی فزاینده به ما این امکان را می‌دهد تا جنبه‌های گوناگون رفتار انسانی را توضیح دهیم، پیش بینی کنیم یا حتی کنترل نماییم. چالش‌های اخلاقی که ازین پیشرفت‌ها ایجاد می‌گردد از مرز‌های اخلاق زیستی رایج  فراتر می‌روند

View Result

معرفی کتاب « تکنوفوبیا »

فناوری یک بهشت آرمان‌شهرانه را برای ما به ارمغان می‌آورد یا جهنمی ویران شهرانه؟. اگر گفته‌های بسیاری از دانشمندان که در حوزه‌های نوظهور فناوریِ قرن بیستم  فعالیت می‌کنند را  باور کنیم، آینده به شکل خیره‌کننده‌ای روشن خواهد بود.

View Result

معرفی کتاب « اخلاق، فناوری و مهندسی »

سؤالات اخلاق فراوانی پیش روی مهندسان و کارورزان فناوری وجود دارد سؤال‌هایی که شاید در وهله نخست پاسخ‌های ساده‌ای داشته باشند اما با دقت و موشکافی متوجه عمق و دشواری آن‌ها خواهیم شد. برای مثال سوالاتی مانند این‌که چه کسی را باید به‌عنوان مسئول انفجار شاتل فضایی چلنجر معرفی نمود و آیا سیستم‌های اطلاعاتی نوین

View Result

گزارشی از جلسه بیستم حلقه تخصصی اخلاق و فناوری

جلسه بیستم از حلقه تخصصی اخلاق و فناوری در مردادماه سال ۹۶ برگزار شد. پس از بحث پیرامون مسائل جاری کارگروه، سه ارائه محتوایی توسط اعضای کارگروه، به شرح زیر، ارائه گردید.

View Result

جلسه نوزدهم از حلقه تخصصی اخلاق و فناوری

در جلسه نوزدهم از حلقه تخصصی اخلاق و فناوری درباره‌ی موضوعات موردتوجه برای پرونده اخلاق و فناوری مجله مهاجر بحث و موارد زیر به‌عنوان سؤالات و چالش‌هایی برای طرح در مجله پیشنهاد شد:

View Result

گزارش جلسه هجدهم حلقه تخصصی اخلاق و فناوری

در این جلسه پس از بحث و بررسی پیرامون مباحث ستادی کارگروه، به بحث‌های علمی پرداخته شد. آقای صفدری صورت اصلاح‌شده از مقاله‌ی خود تحت عنوان «ارزیابیِ وب‌سایت‌های ایرانی از منظر اخلاقِ حریم خصوصی» که به نحو بنیادینی حک‌واصلاح و آماده‌ی ارائه جهت داور‌ی‌ست را ارائه کرد.

View Result

گزارشی از جلسات شانزدهم و هفدهم از حلقه تخصصی کارگروه اخلاق و فناوری

جلسه شانزدهم : خلاصه فصل نهم از کتاب فلسفه اطلاعات فلوریدی  و  جلسه هفدهم : خلاصه فصل چهارم از کتاب اخلاقی سازی فناوری فربیک

View Result

گزارش جلسات چهاردهم و پانزدهم از حلقه تخصصی کارگروه اخلاق و فناوری

در جلسه چهاردهم چکیده مقالاتی که قرار است در سمیناری در آینده نزدیک ارائه شود، مطرح شد و در جلسه پانزدهم در مورد پرسش و پاسخ از لاتور بررسی هایی صورت گرفت. در ادامه با تفصیل بیشتر بخوانید.

View Result

جلسه سیزدهم از حلقه تخصصی کارگروه اخلاق و فناوری

جلسه سیزدهم از حلقه تخصصی کارگروه اخلاق و فناوری در تاریخ بیست و دوم اسفندماه برگزار شد. در این جلسه پس از بحث پیرامون مسائل ستادی کارگروه، مباحثه روی فصل سوم کتاب فربیک توسط اعضاء انجام پذیرفت که خلاصه آن فصل به شرح زیر است.

View Result

مقدمه‌ای بر اخلاق رباتیک اثر پاتریک لین

به عصر انقلاب رباتیک خوش‌آمدید. مقصود از این اصطلاح و آنطور که در قطعات ادبی و فیلم‌ها به این موضوع پرداخته شده، شورش ربات‌ها نیست؛

View Result

مسئلۀ جان ایروینگ

جف بزوس[۱]، مدیرعامل آمازون، جزء اولین کسانی بود که فهمید از قِبَلِ ربط می‌توان چند میلیارد دلار پول به جیب زد

View Result

مسابقۀ ربط

اگر بابتِ چیزی پول نمی‌دهید، بدانید که خریدار نیستید، بلکه همان محصولی هستید که فروخته می‌شود!  

View Result

فیس‌بوک برای حل مسائل اخلاقیِ خود یک فرآیند جدید پیشنهاد کرده است. اما آیا خودِ این فرآیند اخلاقی است؟

فیس‌بوک چگونه قرار است ارزش‌های کلیِ اخلاقی را به فرآیند تصمیم‌سازیِ خود ترجمه کند؟

View Result

ردپای یک فیلسوف در مسئله حریم خصوصی

 فیلسوفِ برجستۀ دانشگاه نیویورک، هلن نیسنبائوم[۱]، رویکرد خود به مسئلۀ حریم خصوصی را در رأس دستور کارِ ملی قرار داده است. ردپای وی در جای جای رویکرد جدید کمسیون تجارت فدرال به مسئله حریم خصوصی دیده می شود. 

View Result

چگونه باید حقِ شخصیِ فرد برای فراموش‌شدن را با حقِ اطلاعِ همگانی متوازن کرد؟

شورای مشورتی گوگل متشکل از ده نفر، ازجمله لوچیانو فلوریدی، استاد فلسفه و اخلاق اطلاعات دانشگاه آکسفورد و اریک اشمیت، مدیرعامل سابق گوگل می‌باشد. این شورا، با برگزاری جلسات و نشست‌های متعدد در کشورهای مختلف اروپا، سعی در حل مسائل اخلاقی پیشروی خود دارد.

View Result

اولین مدرسه تابستانی طبیعت گرایی علمی

کارگروه علم و دین اندیشکده مهاجر دانشگاه صنعتی شریف تصمیم به برگزاری مدرسه ای با عنوان طبیعت گرایی علمی کرده است. 

View Result

امید به کلبه ناامیدی

در دشت ذهاب سخن از دهکده امید زیاد است؛ وعده‌ای که صادق زیباکلام در رسانه‌ها داده و چشم همه در انتظار تحقق رویایی است که بر اساس سخنان او در سر می‌پرورانند.

View Result

سقوط اقبال دانش آموزان به رشته ریاضی و ضرورت بازاندیشی در نهاد دانشگاه شریف

دانشگاه شریف به واسطه شرایط خاص تأسیس آن، با سرمایه اجتماعی، آموزشی و علمی بالایی کار خود را آغاز کرد و در طول پنجاه‌وچند سال گذشته علی‌رغم همه فرازوفرودهای جامعه ایران توانسته است «پرستیژ برتر» خود در میان دانشگاه‌های کشور حفظ کند.

View Result

فیلسوفِ سرن، خادمِ کلیسا

گزارشی از ارائۀ پروفسور اندرو  پینست

View Result

مقدمه‌ای بر اخلاق رباتیک اثر پاتریک لین

به عصر انقلاب رباتیک خوش‌آمدید. مقصود از این اصطلاح و آنطور که در قطعات ادبی و فیلم‌ها به این موضوع پرداخته شده، شورش ربات‌ها نیست؛

View Result

مسائل اخلاقی مربوط به آغاز حیات

  دکتر مگی لیتل ریاست انستیتو اخلاق کندی  در دانشگاه جرج تاون  است . ایشان در این ویدیو  به مسائل اخلاقی  مربوط به مراحل جنینی زندگی انسان می‌پردازد.

View Result

اخلاقی سازی فناوری

پیتر پائول فربیک از پیشگامان رویکرد پساپدیدارشناسی در فلسفه تکنولوژی است. او هم‌اکنون ریاست دپارتمان فلسفه دانشگاه توئنته، ریاست انجمن فلسفه و تکنولوژی و عضو شورای هلندی علوم انسانی است.

View Result

چالش‌های اخلاقی اصلاح ژنتیکی رویان انسان

فناوری‌های اصلاح ژنتیکی با کشف تکنیک CRISPR  وارد مرحله‌ای تازه‌ای از حیات خود شده‌اند. این تکنیک به دانشمندان کمک می‌کند تا بتوانند تک ژن‌ها را به‌صورت دلخواه با ژن‌های دیگر جایگزین کنند.

View Result

عصب‌شناسی، عدالت احیاگر

عصب‌شناسی اخلاق (neuroscience of ethics)  بخشی از اخلاق نورو  است که در آن تأثیر یافته‌های عصب‌شناختی بر مفاهیم اخلاقی و حقوقی مورد تأمل قرار می‌گیرد.

View Result

هوش ماشینی توجه به اخلاق را مهم‌تر می‌سازد

زِینپ توفکچی (Zeynep Tufekci)[1] جامعه‌شناس تکنولوژی و عضو هیئت‌علمی دانشگاه کارولینای شمالی است. او در این ویدیو به مبحثی تحت عنوان  اخلاق الگوریتم (Algorithm Ethics) می‌پردازد .

View Result

مقدمه‌ای بر فرا انسان‌گرایی

ویدئوی فوق کاری از انستیتو بریتانیایی مطالعات پسا انسان‌گرایی است که به بنیادهای نظری جنبش فرا انسان‌گرایی (Trans humanism) می‌پردازد. 

View Result

طرح اخلاق نورو

اخلاق نورو  حوزه‌ای نوظهور از تأمل اخلاقی است که به تبعات اجتماعی و اخلاقی علوم و فناوری‌های عصبی می‌پردازد. ازآنجاکه علوم و فناوری‌های عصبی یکی از ارکان توسعه فناوری‌های همگرا هستند توجه به چالش‌های پیش روی آن‌ها از اهمیت دوچندانی برخوردار است. لذا ما در گام نخست این طرح با مروری بر ادبیات بین‌المللی، تلاش

View Result

تالیف کتاب « اخلاق فاوا، مسائل و نظریه‌ها »

گستردگی و نفوذِ فناوری‌هایِ اطلاعات و ارتباطات (فاوا)، به حدی‌ست که اگر بگوییم هیچ دست‌آوردِ فناورانۀ دیگری قابل مقایسه با آن نیست اغراق نکرده‌ایم. باتوجه به این مسأله و خلاء عمیقی که در زمینۀ مطالعۀ مسائل اخلاقی ناشی از این فناوری‌ها در کشور وجود دارد، ضرورتِ انجام یک طرح تحقیقاتی برای مرورِ ادبیات رایج در

View Result

اخلاقِ اطلاعات از منظر لوچیانو فلوریدی

در این مقاله آثار و اندیشه‌های اخلاقیِ یکی از برجسته‌ترین فلاسفۀ اطلاعات یعنی لوچیانو فلوریدی را بررسی خواهیم کرد.

View Result

طرح پساپدیدارشناسی فناوری

در این طرح بنا داریم رویکرد پساپدیدارشناسانه در فلسفه فناوری که یکی از جریان‌های تأثیرگذار در این حوزه است را مورد بازخوانی انتقادی قرار دهیم.

View Result

نقش فناوری در بحران مراقبت پزشکی

من در این مقاله در پی آنم که به بررسی بحران مراقبت در پزشکی مدرن بپردازم، بحرانی که طبق آن نیازهای وجودی بیماران تأمین نمی‌شود.

View Result

زندگی معنادار در شبکه‌های اجتماعی

پرسش اصلی این مقاله این است که آیا می‌توان فضای مجازی را به نحوی طراحی کرد که امکان زندگی معنادار در آن میسر باشد؟

View Result

رویدادها

کتاب « حوای سرگردان » منتشر شد

کتاب کارگروه علوم انسانی و توسعه اندیشکده مهاجر

View Result

نشست مهاجرت به علوم انسانی

برای مشاهده گزارش این نشست اینجا را کلیک کنید.  

View Result

گزارشی از نشست «مهاجرت به علوم انسانی»

واکاوی علل تغییر رشته نخبگان فنی مهندسی و ورود به حوزه های مربوط به علوم انسانی

View Result

یادداشت‌های شخصی

زلزله ای که آمد – استضعافی که کُشت !

در شامگاه روز ۲۱ آبان سال ۹۶ زمین‌لرزه‌ای در غرب کشور رخ داد. صدها نفر کشته شدند، صدها نفر مجروح شدند و هزاران نفر بی‌خانمان. از همان ساعات ابتدایی همه در مورد شدت و عمق زلزله گفتند . رسانه‌ها از وسعت خرابی‌ها گزارش دادند و شنیدیم که کویت و ترکیه و عربستان هم لرزیده. با

View Result

کشتگان را می شماریم

خدا رحمت کند جلال را که ۵۰ سال پیش در ارزیابی شتاب‌زده نوشت: خوشبختی در این است که در ولایت ما خبرهای اساسی، همیشه زیرجُلکی اتفاق می‌افتد. چه در سیاست و چه در ادب و هنر. و بوق وکرناها وقتی خبردار می‌شوند که هنگامه جنگ گذشته است و دارند کشته‌ها را می‌شمارند. و چه‌بهتر! ۵۰

View Result

امتناع درک عاشورا در چارچوب کلامی – حوزوی

 دفاع عقلانی از حقانیت سیاسی عاشورا کاملاً فارغ از جهت‌گیری‌های پیشینی است و می‌تواند موضوع اندیشه و تعالی تمام فرهنگ‌ها، ادیان و ملل جهان قرار گیرد.

View Result

محرومیت فلسفه معاصر ازنظریه‌های نوربنیاد شیخ شهید

 در توجه ما به تاریخ اندیشه خودمان، یک اشکال بسیار اساسی وجود دارد و آن، تکیه بیش‌ازاندازه بر اشتراکات است !  

View Result